Mã ngành sản xuất gạch không nung là một trong những nội dung cần xác định khi cá nhân, tổ chức có nhu cầu thành lập doanh nghiệp hoặc cơ sở sản xuất gạch phục vụ xây dựng. Với nhu cầu sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện môi trường ngày càng tăng, gạch không nung được ứng dụng rộng rãi trong nhiều công trình. Việc lựa chọn đúng ngành nghề ngay từ đầu giúp chủ đầu tư thuận lợi hoàn thiện thủ tục đăng ký và chủ động triển khai hoạt động sản xuất.
Đừng chọn mã ngành sản xuất gạch không nung chỉ từ tên gọi sản phẩm
Khi đăng ký sản xuất gạch không nung, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn thấy chữ “gạch” rồi chọn mã ngành giống với các cơ sở sản xuất gạch đất sét nung. Bản chất của gạch không nung nằm ở nguyên liệu, công nghệ tạo hình và sản phẩm đầu ra. Gạch bê tông, gạch block hoặc nhiều loại gạch nhẹ được tạo thành từ xi măng, cốt liệu và các thành phần khác mà không trải qua quá trình nung như gạch đất sét truyền thống.
Theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam ban hành kèm Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025, mã 23950 là “Sản xuất bê tông và các sản phẩm từ bê tông, xi măng và thạch cao”. Phạm vi của mã này bao gồm sản xuất các sản phẩm sử dụng trong xây dựng như ngói, đá lát, gạch, tấm, thanh, ống và nhiều sản phẩm từ bê tông hoặc xi măng. Vì vậy, đối với dây chuyền sản xuất gạch không nung có bản chất là sản phẩm bê tông hoặc xi măng, mã 23950 là mã trọng tâm cần rà soát.
Phải nhìn vào cách doanh nghiệp tạo ra doanh thu
Doanh nghiệp cần xác định khách hàng đang trả tiền cho sản phẩm hay cho một dịch vụ.
Nếu công ty mua gạch không nung thành phẩm từ nhà máy khác rồi bán lại, doanh thu phát sinh chủ yếu từ thương mại.
Nếu doanh nghiệp mua xi măng, cát, đá mạt, tro hoặc nguyên liệu phù hợp rồi phối trộn, ép tạo hình, dưỡng hộ và bán gạch thành phẩm, doanh thu đến từ hoạt động sản xuất.
Nếu khách hàng đưa nguyên liệu hoặc yêu cầu doanh nghiệp sản xuất một lô gạch theo công thức, kích thước riêng và doanh nghiệp chủ yếu thu tiền gia công thì phải phân tích thêm bản chất gia công.
Nếu doanh nghiệp vừa sản xuất gạch vừa nhận xây tường, lát hoặc thi công hạng mục tại công trình thì hoạt động xây dựng lại là một nguồn doanh thu khác.
Vì vậy, câu hỏi quan trọng không phải chỉ là “có bán gạch không?”, mà là “doanh nghiệp làm gì để tạo ra giá trị trước khi thu tiền?”.
Cùng một sản phẩm nhưng bán buôn và bán lẻ có thể khác mã
Gạch không nung sau khi sản xuất có thể được phân phối theo nhiều kênh.
Nhà máy bán số lượng lớn cho đại lý, nhà phân phối, nhà thầu hoặc doanh nghiệp xây dựng có hoạt động thương mại khác với một cửa hàng bán trực tiếp từng lô nhỏ cho người tiêu dùng cuối cùng.
Nếu doanh nghiệp tự sản xuất và bán sản phẩm của mình, hoạt động sản xuất vẫn cần được đăng ký đúng. Nếu ngoài sản phẩm tự sản xuất còn mua hàng của đơn vị khác để phân phối, cần tiếp tục rà soát nhóm bán buôn hoặc bán lẻ phù hợp.
Không nên dùng mã sản xuất để bao phủ toàn bộ một hệ thống phân phối có thêm hoạt động thương mại độc lập.
Sản xuất, gia công và thương mại cần tách rõ
Sản xuất là quá trình doanh nghiệp biến nguyên liệu thành gạch không nung thành phẩm.
Gia công thường có yếu tố thực hiện công đoạn theo yêu cầu hoặc theo hợp đồng cho bên khác.
Thương mại là mua sản phẩm hoàn chỉnh rồi bán lại.
Ví dụ, doanh nghiệp mua xi măng, đá mạt và phụ gia rồi phối trộn, ép thành gạch block và dưỡng hộ trước khi xuất kho là một chuỗi sản xuất khá rõ.
Ngược lại, công ty mua gạch block thành phẩm từ một nhà máy khác rồi bán cho nhà thầu chỉ thực hiện hoạt động thương mại.
Hai mô hình đều “kinh doanh gạch không nung” nhưng mã ngành cốt lõi không giống nhau.
Ngành phụ nên dự phòng cho kế hoạch mở rộng
Doanh nghiệp có thể đăng ký thêm những ngành thực sự nằm trong kế hoạch phát triển.
Ví dụ, nhà máy dự kiến vừa sản xuất gạch vừa bán buôn vật liệu xây dựng, tự vận chuyển hàng cho khách và sau này nhận thi công tường bằng chính sản phẩm của mình.
Các hoạt động này có thể được rà soát ngay từ đầu nếu kế hoạch đã rõ.
Tuy nhiên, không nên đăng ký quá rộng sang các ngành hoàn toàn không có khả năng triển khai chỉ với mục đích “để đó sau này dùng”.
Nhóm hàng hóa đặc trưng cần rà soát khi đăng ký sản xuất gạch không nung
gạch bê tông
Gạch bê tông thường được sản xuất từ xi măng, cát, đá mạt hoặc các cốt liệu thích hợp, sau đó phối trộn và ép tạo hình.
Đây là nhóm có mối liên hệ rất rõ với mã 23950 vì hệ thống ngành hiện hành xác định mã này bao gồm sản xuất sản phẩm từ bê tông và xi măng sử dụng trong xây dựng, trong đó có gạch.
Doanh nghiệp cần xác định mình trực tiếp sản xuất hay chỉ phân phối.
Nếu có dây chuyền trộn, ép, dưỡng hộ và kiểm tra thành phẩm thì hoạt động sản xuất phải được phản ánh trong ngành nghề.
gạch block
Gạch block có thể được sản xuất theo nhiều kích thước, độ rỗng và cường độ khác nhau tùy mục đích sử dụng.
Dù cùng gọi là gạch block, doanh nghiệp cần xem nguyên liệu và quy trình thực tế.
Nếu sản phẩm có bản chất là sản phẩm từ bê tông hoặc xi măng, mã 23950 thường là mã trọng tâm để đối chiếu.
Trường hợp doanh nghiệp chỉ nhập gạch block về kho rồi bán cho công trình thì không nên coi mình là nhà sản xuất.
gạch nhẹ
“Gạch nhẹ” là khái niệm khá rộng nên không nên chọn mã chỉ từ tên thương mại.
Doanh nghiệp phải xem sản phẩm được tạo từ bê tông khí, bê tông nhẹ, xi măng hoặc một công nghệ, thành phần khác.
Nếu sản phẩm thuộc nhóm bê tông hoặc sản phẩm từ xi măng thì mã 23950 cần được ưu tiên rà soát.
Nếu cấu tạo sản phẩm sử dụng một nhóm vật liệu đặc thù khác, doanh nghiệp nên đối chiếu lại công nghệ và sản phẩm đầu ra trước khi chốt mã.
gạch theo quy cách
Nhà máy có thể sản xuất gạch theo kích thước tiêu chuẩn hoặc đặt hàng riêng của dự án.
Khác biệt về chiều dài, chiều rộng, độ dày hoặc cường độ không nhất thiết làm thay đổi mã ngành nếu bản chất công nghệ sản xuất vẫn giống nhau.
Tuy nhiên, nếu đơn hàng yêu cầu tạo ra một loại cấu kiện khác với gạch thông thường, doanh nghiệp cần xem sản phẩm đó có còn thuộc phạm vi gạch hay đã chuyển sang một sản phẩm bê tông đúc sẵn khác.
Mã 23950 có phạm vi tương đối rộng đối với các sản phẩm bê tông, xi măng dùng trong xây dựng.
Mã ngành sản xuất cần bám sát dây chuyền thực tế
Nguyên liệu đầu vào
Trước khi đăng ký ngành, doanh nghiệp nên lập danh sách đầy đủ nguyên liệu.
Có thể gồm xi măng, cát, đá mạt, bột đá, tro, xỉ hoặc các nguyên liệu và phụ gia phù hợp với công nghệ sản xuất.
Việc xác định đầu vào giúp phân biệt nhà máy gạch không nung với cơ sở gạch đất sét nung.
Mã 23920 theo hệ thống hiện hành liên quan đến sản xuất vật liệu xây dựng từ đất sét, còn mã 23950 liên quan đến bê tông và các sản phẩm từ bê tông, xi măng và thạch cao. Do đó không nên chọn mã 23920 chỉ vì sản phẩm cuối cùng đều được gọi chung là “gạch”.
Công đoạn tạo hình hoặc chế biến
Dây chuyền gạch không nung thường có khâu định lượng nguyên liệu, phối trộn và tạo hình.
Tùy công nghệ, sản phẩm có thể được ép rung, ép thủy lực hoặc tạo hình bằng phương pháp khác.
Đây là công đoạn thể hiện rõ việc doanh nghiệp đang tạo ra sản phẩm mới chứ không chỉ thực hiện mua bán vật liệu.
Khi doanh nghiệp có dây chuyền sản xuất thực tế, ngành sản xuất phải được xem xét độc lập với các ngành thương mại đi kèm.
Công đoạn hoàn thiện
Sau tạo hình, gạch thường phải trải qua quá trình dưỡng hộ, ổn định, kiểm tra hoặc hoàn thiện trước khi xuất xưởng.
Doanh nghiệp nên xác định rõ các công đoạn này trong sơ đồ sản xuất.
Việc có khu dưỡng hộ, bãi thành phẩm và hệ thống kiểm soát chất lượng cũng ảnh hưởng đến nhu cầu mặt bằng và tổ chức nhà máy.
Đây là lý do lựa chọn địa điểm sản xuất phải được thực hiện đồng thời với việc đăng ký mã ngành.
Thành phẩm đưa ra thị trường
Sản phẩm cuối cùng có thể là gạch đặc, gạch rỗng, block, gạch bê tông hoặc loại gạch nhẹ tùy dây chuyền.
Doanh nghiệp cần xác định thành phẩm được bán trực tiếp từ nhà máy, chuyển tới đại lý hay giao cho công trình.
Nếu doanh nghiệp có hoạt động phân phối hàng mua từ bên ngoài bên cạnh sản phẩm tự sản xuất thì nên tách mảng thương mại.
Không nên coi mã sản xuất là mã duy nhất cần có trong mọi mô hình.
Ngành chính và ngành phụ trong hồ sơ sản xuất gạch không nung nên sắp xếp thế nào
Chọn ngành chính theo hoạt động tạo doanh thu lớn nhất
Nếu doanh nghiệp đầu tư nhà máy, mua nguyên liệu, vận hành dây chuyền và bán sản phẩm do mình tạo ra thì sản xuất thường là hoạt động cốt lõi.
Đối với gạch không nung từ bê tông, xi măng, mã 23950 là mã cần đặc biệt rà soát.
Nếu doanh nghiệp chỉ sở hữu thương hiệu nhưng thuê đơn vị khác sản xuất toàn bộ rồi chủ yếu phân phối, cần đánh giá lại bản chất hoạt động.
Không nên mặc nhiên chọn sản xuất chỉ vì tên sản phẩm mang thương hiệu của công ty.
Đăng ký ngành phụ cho hoạt động dự kiến triển khai
Nhà máy có thể dự kiến thêm bán buôn vật liệu, vận tải hàng hóa, kho bãi hoặc thi công.
Nếu đây là những kế hoạch thực tế, doanh nghiệp nên rà soát ngành tương ứng.
Ví dụ, ngoài gạch tự sản xuất, công ty còn dự định nhập xi măng, cát, đá và các sản phẩm xây dựng khác để cung cấp đồng bộ cho nhà thầu.
Khi đó mảng thương mại có thể được bổ sung ngay từ đầu.
Không cần đăng ký quá rộng không có kế hoạch sử dụng
Sản xuất gạch không nung không đồng nghĩa doanh nghiệp cần đăng ký khai thác cát, đá, sản xuất xi măng, xây dựng mọi loại công trình và vận tải nếu không có kế hoạch triển khai.
Mỗi ngành bổ sung nên có lý do kinh doanh cụ thể.
Đặc biệt, ngành nghề trên đăng ký doanh nghiệp không thay thế giấy phép hoặc điều kiện chuyên ngành của những hoạt động có điều kiện.
Rà soát lại khi mô hình kinh doanh thay đổi
Ban đầu doanh nghiệp có thể chỉ sản xuất gạch.
Sau đó mở mạng lưới đại lý, mua xe tải để nhận vận chuyển thuê hoặc lập đội thi công.
Mỗi thay đổi đều có thể làm phát sinh một nhóm ngành khác.
Doanh nghiệp nên rà soát ngay khi bắt đầu hình thành nguồn doanh thu mới thay vì chờ đến lúc kiểm tra hồ sơ.
Khi sản xuất gạch không nung đi kèm gia công hoặc sản xuất cần bổ sung gì
Phân biệt thao tác sơ chế với hoạt động sản xuất
Các công đoạn chuẩn bị nguyên liệu như sàng, nghiền hoặc định lượng cần được xem trong toàn bộ dây chuyền.
Nếu đây chỉ là bước chuẩn bị nguyên liệu trước khi phối trộn và ép gạch thì có thể là một phần của quy trình sản xuất.
Nếu doanh nghiệp nhận nguyên liệu của đơn vị khác để nghiền, xử lý hoặc phối trộn riêng rồi thu tiền công thì lại có khả năng hình thành một dịch vụ độc lập.
Doanh nghiệp cần nhìn vào mục tiêu cuối cùng và cách thu tiền.
Gia công theo quy cách có thể cần nhóm ngành riêng
Một số doanh nghiệp nhận sản xuất gạch theo nhãn hiệu hoặc quy cách riêng của khách hàng.
Nếu doanh nghiệp tự mua nguyên liệu, vận hành toàn bộ dây chuyền và giao gạch thành phẩm thì hoạt động vẫn mang tính sản xuất rõ rệt.
Nếu khách cung cấp nguyên liệu và công ty chỉ thu tiền thực hiện một công đoạn, cần phân tích thêm bản chất gia công.
Không nên dùng một cách gọi chung “gia công gạch” mà không xác định doanh nghiệp đang làm công đoạn nào.
Nhà xưởng làm phát sinh thêm lớp pháp lý về địa điểm
Sản xuất gạch không nung cần mặt bằng đủ cho kho nguyên liệu, dây chuyền trộn, máy ép, khu dưỡng hộ, bãi thành phẩm và đường xe tải.
Ngoài khả năng đăng ký doanh nghiệp, địa điểm còn phải phù hợp với mục đích sử dụng, xây dựng và hoạt động sản xuất thực tế.
Doanh nghiệp cũng cần tính đến bụi, tiếng ồn, nước, điện công suất lớn và luồng xe vận chuyển.
Không nên ký thuê địa điểm dài hạn trước khi rà soát khả năng bố trí nhà máy.
PCCC và môi trường không được thay thế bằng mã ngành
Việc đăng ký mã 23950 không đồng nghĩa nhà máy đã đủ điều kiện để vận hành.
Nhà máy còn phải rà soát các nghĩa vụ về môi trường, PCCC, xây dựng, an toàn lao động và những thủ tục liên quan theo quy mô thực tế.
Dây chuyền có thể phát sinh bụi từ xi măng, cát, đá mạt, tiếng ồn từ máy ép và máy trộn, chất thải từ bảo trì thiết bị và hoạt động vận chuyển.
Đây là lớp pháp lý độc lập với đăng ký ngành nghề.
Khi sản xuất gạch không nung đi kèm vận chuyển cần rà soát thêm hoạt động nào
Giao hàng nội bộ của doanh nghiệp
Gạch có khối lượng lớn nên việc giao hàng thường gắn liền với hoạt động sản xuất.
Nếu xe tải chỉ dùng để giao chính sản phẩm của doanh nghiệp đến khách hàng, cần phân biệt với mô hình cung cấp dịch vụ vận tải cho thị trường.
Không phải cứ doanh nghiệp sở hữu xe tải là vận tải trở thành ngành chính.
Cần xem khách trả tiền chủ yếu cho gạch hay thuê doanh nghiệp vận chuyển độc lập.
Thu cước vận chuyển từ khách hàng
Doanh nghiệp có thể báo giá theo hai cách: giá tại nhà máy và giá giao đến công trình.
Nếu tiền vận chuyển được thu riêng, cần xác định cách tổ chức thực tế.
Trường hợp hoạt động vận tải diễn ra thường xuyên, độc lập và có doanh thu riêng thì nên rà soát ngành vận tải hàng hóa.
Kế toán cũng cần theo dõi rõ khoản doanh thu này.
Vận chuyển thuê cho bên thứ ba
Nếu xe của nhà máy nhận chở hàng cho doanh nghiệp khác, hoạt động đã vượt khỏi việc giao gạch của chính mình.
Khi đó doanh nghiệp đang hình thành một mảng vận tải độc lập.
Mã sản xuất gạch không nung không bao phủ doanh thu vận chuyển thuê.
Doanh nghiệp cần rà soát ngành vận tải và các điều kiện chuyên ngành tương ứng.
Bãi xe và phương tiện phục vụ kinh doanh
Nhà máy có đội xe lớn cần bố trí bãi đỗ và khu vực bốc xếp phù hợp.
Xe chở gạch thường có tải trọng lớn nên cần tính đến đường ra vào, tải trọng đường và khả năng quay đầu.
Khu vực bốc xếp cũng phải được tách hợp lý khỏi dây chuyền để bảo đảm an toàn.
Những yếu tố này nên được tính ngay từ giai đoạn thiết kế mặt bằng nhà máy.
Khi sản xuất gạch không nung đi kèm thi công tại công trình
Bán vật liệu không đồng nghĩa với quyền thi công
Doanh nghiệp sản xuất và giao gạch đến công trình không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã thực hiện hoạt động xây dựng.
Nếu chỉ bàn giao sản phẩm thì nghĩa vụ chính nằm ở cung cấp hàng hóa.
Nếu công ty đưa đội nhân công đến xây tường, lát hoặc hoàn thiện hạng mục bằng sản phẩm của mình thì đã phát sinh hoạt động thi công.
Vì vậy, ngành sản xuất không tự động bao phủ ngành xây dựng.
Lắp đặt cần xem nhóm ngành xây dựng tương ứng
Đối với gạch, hoạt động thực tế thường là xây, lát, hoàn thiện hoặc thực hiện một hạng mục xây dựng thay vì “lắp đặt” theo nghĩa thiết bị.
Doanh nghiệp cần xác định cụ thể công việc mình nhận.
Nếu chỉ hướng dẫn kỹ thuật sử dụng sản phẩm thì khác với việc trực tiếp tổ chức nhân công thi công.
Nếu trực tiếp thực hiện công trình thì cần rà soát nhóm ngành xây dựng tương ứng.
Hợp đồng trọn gói phải phản ánh đúng phạm vi hoạt động
Ví dụ, doanh nghiệp ký hợp đồng cung cấp 500.000 viên gạch không nung và đồng thời xây hoàn thiện tường cho dự án.
Hợp đồng này có cả phần vật liệu và phần thi công.
Doanh nghiệp nên xác định rõ giá trị hàng hóa, nhân công, máy móc và công việc nghiệm thu.
Điều này giúp đồng bộ ngành nghề, kế toán, hóa đơn và hồ sơ dự án.
Ngành thi công nên đăng ký trước khi nhận dự án
Nếu mô hình kinh doanh đã dự kiến phát triển từ “bán gạch” sang “cung cấp và thi công”, nên rà soát ngành xây dựng trước khi ký dự án.
Không nên đợi đến lúc công trình đã triển khai mới kiểm tra ngành nghề.
Việc chuẩn bị sớm giúp hồ sơ năng lực và phạm vi hoạt động thống nhất hơn khi làm việc với chủ đầu tư.
Cách ghi chi tiết ngành nghề sản xuất gạch không nung để hồ sơ dễ sử dụng lâu dài
Ghi theo nhóm hoạt động và nhóm hàng hóa
Đối với gạch không nung có bản chất là sản phẩm từ bê tông hoặc xi măng, mã 23950 – Sản xuất bê tông và các sản phẩm từ bê tông, xi măng và thạch cao là mã trọng tâm cần rà soát theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg.
Phạm vi của mã này bao gồm sản xuất gạch và nhiều sản phẩm xây dựng từ bê tông hoặc xi măng.
Doanh nghiệp có thể rà soát cách ghi chi tiết phù hợp với sản phẩm thực tế như sản xuất gạch bê tông, gạch block hoặc sản phẩm tương ứng.
Không liệt kê thiếu sản phẩm cốt lõi
Nếu nhà máy dự kiến có gạch bê tông, block, gạch nhẹ và các quy cách khác nhau, cần bảo đảm phạm vi ngành đủ phản ánh sản phẩm chính.
Không nên chỉ ghi một loại gạch rất hẹp trong khi dây chuyền có thể sản xuất nhiều sản phẩm cùng nhóm.
Tuy nhiên, việc ghi chi tiết vẫn phải nằm trong phạm vi của mã ngành được lựa chọn.
Không mô tả vượt phạm vi mã ngành
Không nên lấy mã 23950 rồi ghi thêm “khai thác cát, vận tải, thi công, bán buôn” trong cùng một dòng nếu những hoạt động đó thuộc nhóm ngành khác.
Mã 23950 phản ánh hoạt động sản xuất bê tông và sản phẩm từ bê tông, xi măng, thạch cao.
Các hoạt động khác bản chất nên được đăng ký bằng mã phù hợp riêng.
Để dư địa hợp lý cho sản phẩm cùng nhóm
Doanh nghiệp có thể để phạm vi phù hợp cho việc phát triển thêm sản phẩm từ bê tông hoặc xi măng nếu thực sự nằm trong kế hoạch.
Ví dụ, sau gạch block có thể phát triển thêm cấu kiện hoặc sản phẩm bê tông đúc sẵn phù hợp với dây chuyền.
Tuy nhiên, nếu chuyển sang một dòng sản phẩm hoàn toàn khác thì nên rà soát lại mã ngành thay vì mặc nhiên cho rằng mã cũ đã bao phủ.
Những hoạt động tưởng giống sản xuất gạch không nung nhưng cần mã khác
Sản xuất thay vì mua đi bán lại
Một doanh nghiệp mua gạch không nung thành phẩm rồi bán lại không phải nhà sản xuất chỉ vì trên hóa đơn đầu ra có tên gạch.
Sản xuất phải có quá trình tạo ra sản phẩm từ nguyên liệu.
Nếu không có dây chuyền sản xuất mà chỉ mua hàng về phân phối, doanh nghiệp cần tập trung vào ngành thương mại.
Nếu vừa tự sản xuất vừa mua thêm hàng của đơn vị khác để bán, có thể cần cả hai nhóm ngành.
Gia công thuê thay vì bán hàng
Khách có thể thuê doanh nghiệp thực hiện một công đoạn trên nguyên liệu hoặc bán thành phẩm.
Nếu doanh nghiệp không sở hữu nguyên liệu và chỉ thu tiền công, cần phân biệt khoản thu này với doanh thu bán gạch.
Việc xác định đúng giúp doanh nghiệp tổ chức hợp đồng, hóa đơn và kế toán phù hợp.
Không nên đưa mọi giao dịch vào doanh thu sản phẩm chỉ vì công đoạn diễn ra trong cùng nhà máy.
Cho thuê máy móc và thiết bị
Nhà máy có máy trộn, máy ép, xe nâng hoặc các thiết bị khác.
Nếu chỉ sử dụng để sản xuất thì đây là tài sản phục vụ hoạt động nội bộ.
Nếu doanh nghiệp cho cơ sở khác thuê máy và thu tiền riêng thì hoạt động cho thuê cần được rà soát.
Mã sản xuất gạch không nung không mặc nhiên bao gồm cho thuê thiết bị.
Thi công hoặc lắp đặt tại công trình
Bán gạch đến công trình là một việc.
Trực tiếp xây tường hoặc thi công hạng mục bằng gạch là việc khác.
Khi doanh nghiệp tổ chức nhân công, máy móc, biện pháp thi công và nghiệm thu thì đã phát sinh hoạt động xây dựng.
Cần đăng ký ngành tương ứng thay vì dùng mã sản xuất thay thế.
Điều kiện chuyên ngành không nằm trong bản thân mã ngành
Điều kiện kho và địa điểm
Một nhà máy gạch không nung cần diện tích tương đối lớn cho nguyên liệu, dây chuyền, dưỡng hộ và kho thành phẩm.
Địa điểm phải được xem xét về quy hoạch, mục đích sử dụng, xây dựng và khả năng tổ chức sản xuất.
Ngoài ra cần đánh giá đường xe tải, tải trọng nền, điện, nước và khu vực tập kết.
Việc đăng ký được mã ngành không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể đặt nhà máy tại bất kỳ địa điểm nào.
Điều kiện sản phẩm
Gạch không nung đưa ra thị trường phải được kiểm soát về chất lượng và các yêu cầu kỹ thuật áp dụng đối với loại sản phẩm cụ thể.
Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình kiểm soát nguyên liệu, tỷ lệ phối trộn, kích thước, cường độ và chất lượng thành phẩm.
Với sản phẩm cung cấp cho dự án, hồ sơ chất lượng thường đặc biệt quan trọng.
Mã ngành sản xuất chỉ xác định lĩnh vực hoạt động, không thay thế các yêu cầu liên quan đến chất lượng hàng hóa.
Yêu cầu về PCCC và môi trường nếu phát sinh
Nhà máy gạch không nung có thể phát sinh bụi nguyên liệu, tiếng ồn, nước vệ sinh dây chuyền, chất thải sản xuất và hoạt động xe tải.
Doanh nghiệp cần rà soát nghĩa vụ về môi trường dựa trên quy mô, công suất, công nghệ và địa điểm.
Đồng thời phải xem xét yêu cầu PCCC đối với nhà xưởng, kho, hệ thống điện, phương tiện và các khu vực phụ trợ.
Không nên đợi đến khi dây chuyền đã lắp hoàn chỉnh mới kiểm tra những vấn đề này.
Giấy phép hoặc thủ tục riêng với ngành có điều kiện
Nếu doanh nghiệp chỉ sản xuất gạch từ nguyên liệu mua hợp pháp thì phạm vi pháp lý khác với việc tự khai thác cát, đá hoặc khoáng sản làm nguyên liệu.
Nếu doanh nghiệp trực tiếp khai thác khoáng sản thì phải tuân thủ pháp luật chuyên ngành về khoáng sản; việc đăng ký thêm mã ngành trên hồ sơ doanh nghiệp không tự tạo quyền khai thác.
Tương tự, nếu phát triển hoạt động vận tải có điều kiện hoặc các lĩnh vực chuyên ngành khác, cần tiếp tục kiểm tra các yêu cầu riêng.
Hồ sơ cần chuẩn bị khi bổ sung hoặc thay đổi mã ngành sản xuất gạch không nung
Xác định mã ngành và nội dung chi tiết
Bước đầu tiên là xác định chính xác công nghệ sản xuất.
Nếu sản phẩm là gạch từ bê tông, xi măng hoặc vật liệu thuộc phạm vi tương ứng, mã 23950 cần được ưu tiên rà soát. Hệ thống hiện hành mô tả mã này là sản xuất bê tông và các sản phẩm từ bê tông, xi măng và thạch cao, trong đó có gạch dùng trong xây dựng.
Không nên sử dụng mã 23920 về vật liệu xây dựng từ đất sét chỉ vì sản phẩm cùng có tên “gạch”.
Chuẩn bị quyết định hoặc nghị quyết nội bộ
Nếu công ty đang hoạt động và bổ sung ngành sản xuất gạch không nung, cần thực hiện đúng thủ tục nội bộ theo loại hình doanh nghiệp.
Nội dung quyết định hoặc nghị quyết cần thống nhất với danh sách ngành nghề thay đổi.
Mã, tên ngành và nội dung chi tiết nên được kiểm tra trước khi ký.
Nếu cùng lúc bổ sung sản xuất, bán buôn và vận tải thì nên rà soát toàn bộ trong một bộ hồ sơ.
Thực hiện thủ tục thay đổi đăng ký doanh nghiệp
Sau khi xác định ngành nghề, doanh nghiệp thực hiện thủ tục thay đổi đăng ký doanh nghiệp theo quy định hiện hành.
Cần lưu ý Quyết định 36/2025/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 15/11/2025, vì vậy hồ sơ thực hiện trong năm 2026 phải đối chiếu Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành chứ không nên sao chép máy móc mã cũ từ các hồ sơ trước thời điểm này.
Cập nhật hồ sơ giao dịch sau khi thay đổi
Sau khi bổ sung ngành, doanh nghiệp nên rà soát website, hồ sơ năng lực, hợp đồng, báo giá và tài liệu gửi khách hàng.
Nếu đã chuyển từ đơn vị thương mại thành nhà sản xuất, thông tin năng lực cũng cần được cập nhật.
Kế toán đồng thời nên thiết lập riêng doanh thu sản xuất, thương mại, vận tải và thi công nếu các hoạt động cùng phát sinh.
Những lỗi thường gặp khi đăng ký mã ngành sản xuất gạch không nung
Chọn nhầm giữa bán buôn và bán lẻ
Một nhà máy có thể vừa bán cho đại lý, nhà thầu vừa có điểm bán trực tiếp cho khách hàng cá nhân.
Kênh phân phối cần được rà soát riêng với ngành sản xuất.
Không nên cho rằng có mã 23950 thì doanh nghiệp không cần xem xét mảng thương mại khi thực tế còn mua hàng của bên khác để bán hoặc tổ chức hệ thống bán lẻ độc lập.
Có sản xuất nhưng chỉ đăng ký thương mại
Đây là lỗi nghiêm trọng về logic ngành nghề.
Nếu doanh nghiệp có dây chuyền phối trộn, ép tạo hình, dưỡng hộ và xuất gạch thành phẩm thì hoạt động sản xuất là rõ ràng.
Chỉ đăng ký bán buôn vật liệu xây dựng sẽ không phản ánh đầy đủ mô hình.
Với gạch bê tông, block và các sản phẩm thuộc nhóm bê tông, xi măng, mã 23950 cần được rà soát.
Có thi công nhưng thiếu ngành xây dựng
Doanh nghiệp có thể từ bán gạch phát triển sang nhận cả công xây.
Nếu chỉ giao gạch thì hoạt động vẫn chủ yếu là cung cấp vật liệu.
Nếu có đội công nhân trực tiếp xây dựng và nghiệm thu tại công trình thì đã phát sinh hoạt động khác.
Khi đó cần rà soát nhóm ngành xây dựng phù hợp.
Mô tả ngành nghề không khớp hoạt động thực tế
Một doanh nghiệp ghi “sản xuất vật liệu từ đất sét” nhưng thực tế sản xuất gạch bê tông không nung cần rà soát lại.
Tương tự, công ty chỉ mua gạch thành phẩm rồi bán nhưng lại đăng ký sản xuất làm ngành chính cũng không phản ánh đúng bản chất.
Việc lựa chọn phải dựa vào nguyên liệu và dây chuyền thực tế.
Rà soát mã ngành theo bốn kịch bản phát triển của sản xuất gạch không nung
Chỉ mua đi bán lại
Nếu doanh nghiệp không có dây chuyền mà chỉ nhập gạch của nhà máy khác để bán thì bản chất là thương mại.
Lúc này mã 23950 không phải mã cốt lõi chỉ vì hàng hóa được bán là gạch bê tông.
Doanh nghiệp cần xác định bán buôn hay bán lẻ theo kênh khách hàng thực tế.
Đây là mô hình đơn giản nhất.
Thương mại kết hợp gia công
Doanh nghiệp có thể mua sản phẩm bán thành phẩm hoặc nguyên liệu rồi thực hiện một số công đoạn theo đơn đặt hàng.
Nếu có nguồn thu riêng từ gia công, cần tách khỏi phần mua đi bán lại.
Hợp đồng nên xác định rõ nguyên liệu do ai cung cấp và doanh nghiệp chịu trách nhiệm công đoạn nào.
Không nên coi tất cả là sản xuất chỉ vì hoạt động diễn ra tại nhà máy.
Sản xuất kết hợp phân phối
Đây là mô hình phổ biến của nhà máy gạch không nung.
Doanh nghiệp tự sản xuất gạch, sau đó phân phối cho đại lý, nhà thầu, chủ đầu tư hoặc bán trực tiếp.
Mã 23950 cần được rà soát cho phần sản xuất nếu sản phẩm thuộc bê tông, xi măng; bên cạnh đó cần xem thêm hoạt động thương mại nếu doanh nghiệp còn mua bán hàng của bên khác.
Bán hàng kết hợp thi công
Doanh nghiệp cung cấp gạch và đồng thời trực tiếp thi công tại công trường.
Hợp đồng lúc này có thể bao gồm sản phẩm, vận chuyển và nhân công.
Doanh nghiệp phải rà soát đồng thời ngành sản xuất, thương mại nếu có và ngành xây dựng phù hợp.
Không nên ghi toàn bộ doanh thu là tiền bán gạch nếu bản chất có một phần thi công đáng kể.
Checklist trước khi chốt mã ngành sản xuất gạch không nung
Danh mục sản phẩm đã đầy đủ chưa
Doanh nghiệp cần xác định rõ sẽ sản xuất loại gì: gạch bê tông, gạch block, gạch nhẹ hay các cấu kiện khác.
Nếu dây chuyền còn sản xuất tấm, thanh hoặc sản phẩm bê tông đúc sẵn, cũng nên rà soát ngay.
Mã 23950 hiện có phạm vi rộng đối với nhiều sản phẩm từ bê tông và xi măng dùng trong xây dựng.
Kênh bán và nhóm khách hàng đã xác định chưa
Khách hàng là đại lý, nhà thầu, chủ đầu tư hay người tiêu dùng?
Doanh nghiệp chỉ bán sản phẩm của mình hay còn mua sản phẩm của đơn vị khác?
Có showroom hoặc cửa hàng riêng không?
Câu trả lời giúp xác định các ngành thương mại cần bổ sung ngoài ngành sản xuất.
Có gia công, sản xuất hay khai thác không
Nếu doanh nghiệp vận hành dây chuyền tạo gạch thì hoạt động sản xuất khá rõ.
Nếu chỉ nhận thực hiện một công đoạn trên nguyên liệu của khách thì cần đánh giá gia công.
Nếu trực tiếp khai thác cát, đá làm nguyên liệu thì phải tách hoàn toàn với hoạt động sản xuất gạch và xem xét pháp luật chuyên ngành khoáng sản.
Không được hiểu mã sản xuất gạch là cơ sở cho phép doanh nghiệp tự khai thác nguyên liệu.
Có vận chuyển, cho thuê hoặc thi công kèm theo không
Cần kiểm tra doanh nghiệp có nhận chở thuê không, có cho thuê xe nâng hoặc máy móc không và có nhận xây, lát hoặc thi công công trình không.
Nếu những hoạt động này tạo doanh thu độc lập thì phải xem xét mã ngành riêng.
Đây là bước cuối cùng giúp bộ ngành nghề không bị thiếu khi doanh nghiệp bắt đầu vận hành.
Thuế, hóa đơn và mã ngành sản xuất gạch không nung cần đồng bộ ra sao
Nội dung hàng hóa trên hóa đơn
Hóa đơn cần thể hiện đúng sản phẩm thực tế được bán.
Nếu bán gạch block, gạch bê tông hoặc sản phẩm khác thì tên hàng hóa, số lượng, đơn vị tính và nội dung liên quan cần thống nhất với giao dịch.
Nếu khách trả thêm tiền vận chuyển hoặc thi công theo khoản riêng, nội dung hóa đơn cũng cần phản ánh đúng bản chất.
Tên mã ngành không được dùng để thay thế tên hàng hóa thực tế.
Doanh thu theo từng hoạt động
Doanh nghiệp nên tách được doanh thu sản phẩm tự sản xuất với doanh thu hàng hóa mua đi bán lại.
Nếu có thêm vận tải hoặc thi công thì tiếp tục theo dõi riêng.
Việc này giúp đánh giá chính xác hiệu quả từng mảng.
Ví dụ, doanh thu bán gạch lớn nhưng lợi nhuận thấp trong khi vận chuyển hoặc thi công có biên lợi nhuận khác thì ban lãnh đạo sẽ có cơ sở điều chỉnh mô hình.
Chi phí đầu vào tương ứng
Sản xuất gạch không nung cần tập hợp chi phí nguyên liệu như xi măng, cát, đá mạt, phụ gia cùng điện, nước, nhân công, khấu hao máy trộn, máy ép và các chi phí nhà máy.
Hoạt động thương mại có giá vốn hàng mua vào.
Vận tải có nhiên liệu, tài xế, bảo dưỡng và khấu hao xe.
Thi công có nhân công công trường, vật tư và chi phí máy móc.
Tách đúng từng nhóm giúp tính giá thành gạch và lợi nhuận chính xác hơn.
Rà soát khi phát sinh ngành mới
Doanh nghiệp nên kiểm tra lại ngành nghề khi có sự thay đổi đáng kể trong chuỗi hoạt động.
Mua thêm xe để giao hàng nội bộ chưa chắc hình thành hoạt động vận tải độc lập, nhưng bắt đầu nhận chở thuê thì khác.
Chỉ hướng dẫn khách xây gạch khác với trực tiếp nhận thi công.
Sản xuất gạch bê tông khác với việc sau này phát triển thêm một sản phẩm từ vật liệu hoàn toàn khác.
Vì vậy, khi đăng ký sản xuất gạch không nung, điểm cần nhớ là không chọn mã chỉ dựa vào chữ “gạch”. Với dây chuyền sử dụng bê tông, xi măng để tạo gạch, block và các sản phẩm tương tự, mã 23950 – Sản xuất bê tông và các sản phẩm từ bê tông, xi măng và thạch cao là mã trọng tâm cần rà soát theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành. Trong khi đó, mã 23920 là sản xuất vật liệu xây dựng từ đất sét và không nên được sử dụng máy móc cho gạch không nung chỉ vì cùng mang tên sản phẩm là gạch.
Mã ngành sản xuất gạch không nung cần được lựa chọn phù hợp với loại sản phẩm và hoạt động sản xuất thực tế. Bên cạnh đăng ký ngành nghề, chủ đầu tư nên kiểm tra các yêu cầu liên quan đến nhà xưởng, môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn lao động trước khi vận hành. Chuẩn bị đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót, thuận lợi hoàn thiện thủ tục và tạo nền tảng để hoạt động sản xuất gạch không nung phát triển ổn định, lâu dài.
